{"id":658,"date":"2010-09-28T15:59:52","date_gmt":"2010-09-28T15:59:52","guid":{"rendered":"http:\/\/16lo.tarman.pl\/?p=658"},"modified":"2023-09-10T22:23:15","modified_gmt":"2023-09-10T22:23:15","slug":"historia-zolnierzy-ak-regionu-malopolska","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/16lo.tarman.pl\/?p=658","title":{"rendered":"Historia \u017co\u0142nierzy AK regionu Ma\u0142opolska"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Przez ca\u0142y czas hitlerowskiej okupacji istnia\u0142 w Tarnowie i okolicy ruch oporu zorganizowany pod auspicjami rz\u0105du londy\u0144skiego i Armii Krajowej. Gdy w 1944 r. Armia Radziecka wypiera\u0142a wojska niemieckie ze wschodnich ziem (przedwojennej) Polski, w czasie przygotowywania przez dow\u00f3dztwo AK akcji „Burza”, terenowe oddzia\u0142y AK zosta\u0142y zmobilizowane do podj\u0119cia wzmo\u017conej akcji dywersyjnej, tworz\u0105c w poszczeg\u00f3lnych obwodach jednostki taktyczne w sile batalion\u00f3w.<\/p>\n

 \u017bo\u0142nierze Armii Krajowej skutecznie broni\u0142 ludno\u015b\u0107 wiosek i miasteczek Pog\u00f3rza przed grabie\u017cami i represjami oddzia\u0142\u00f3w niemieckich. Tereny te stwarza\u0142y dogodne warunki do dzia\u0142a\u0144 partyzanckich w okresie II wojny \u015bwiatowej. W tych to g\u0142\u00f3wnie rejonach dzia\u0142a\u0142 od ko\u0144ca lipca do ko\u0144ca pa\u017adziernika 1944 roku I batalion 16 pu\u0142ku piechoty Armii Krajowej pod dow\u00f3dztwem kpt. Eugeniusza Borowskiego „Leliwy” – batalion „Barbara”. Szlak bojowy tego batalionu na Ziemi Tarnowskiej, to obszar mi\u0119dzy Wis\u0142ok\u0105 a Dunajcem, na zapleczu linii frontowej biegn\u0105cej od D\u0119bicy po Jas\u0142o, poczynaj\u0105c od Machowej, poprzez \u015awini\u0105 G\u00f3r\u0119, Jod\u0142\u00f3wk\u0119 Tuchowsk\u0105, Rat\u00f3wki, Such\u0105 G\u00f3r\u0119 a\u017c do Jamnej.<\/p>\n

 Kapitan „Leliwa”, organizowa\u0142 wypady i zasadzki le\u015bne na oddzia\u0142y Werhmachtu SS i policji niemieckiej, realizuj\u0105c na terenie obwodu tarnowskiego plan „Burza”. Liczba \u017co\u0142nierzy Batalionu \u201eBarbara\u201d to blisko 700 ludzi: m\u0119\u017cczyzn i kobiet (sanitariuszki, \u0142\u0105czniczki). Batalion skutecznie broni\u0142 ludno\u015b\u0107 wiosek i miasteczek Pog\u00f3rza przed grabie\u017cami i represjami oddzia\u0142\u00f3w niemieckich. Niemcy wielokrotnie pr\u00f3bowali otoczy\u0107 partyzant\u00f3w w lasach i zniszczy\u0107 ich, ale bez powodzenia.<\/p>\n

12 wrze\u015bnia 1944 roku dwa bataliony niemieckiej policji, SS i \u017candarmerii otoczy\u0142y batalion „Barbara” na Suchej G\u00f3rze, w czasie walki polegli Wiktor Bo\u0144czyk ps. Piechoci\u0144ski i Tadeusz Czupiel ps. Zaskroniec. . Po tej walce batalion „Barbara” zatrzyma\u0142 si\u0119 w Jamnej. Dow\u00f3dztwo zakwaterowa\u0142o si\u0119 w ma\u0142ym budynku wiejskiej szko\u0142y, po\u0142o\u017conej na wzg\u00f3rzu, sk\u0105d dobrze wida\u0107 by\u0142o okolice. Wie\u015b Jamna w tym czasie zmieni\u0142a si\u0119 w obozowisko pe\u0142ne partyzant\u00f3w (oko\u0142o 600) i koni. 25 wrze\u015bnia 1944 roku, tu\u017c przed \u015bwitem, oddzia\u0142y niemieckie, kt\u00f3rych trzon stanowi\u0142 5 pu\u0142k strzelc\u00f3w ukrai\u0144skiej dywizja SS ” Galizien” otoczy\u0142y obozowisko partyzanckie w Jamnej. Partyzanci obserwowali ruchy wojsk niemieckich i aby unikn\u0105\u0107 otwartej walki z przewa\u017caj\u0105cymi si\u0142ami niemieckimi (wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 od 2000 – 4000 \u017co\u0142nierzy), wycofali si\u0119 na s\u0105siednie zalesione wzg\u00f3rza, stwarzaj\u0105ce dogodniejsze warunki do obrony. Po zaci\u0119tej i morderczej walce, partyzantom uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 luki w nieprzyjacielskim pier\u015bcieniu. T\u0119dy wyprowadzono prawie p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca ludzi, mi\u0119dzy dwoma posterunkami esesma\u0144skich karabin\u00f3w maszynowych. Rano hitlerowski kocio\u0142 okaza\u0142 si\u0119 pusty, a na pobojowisku by\u0142o wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych szacunk\u00f3w od 20 do 60 zabitych oraz od 20 nawet do 100 rannych esesman\u00f3w. Bolesne i dotkliwe by\u0142y r\u00f3wnie\u017c straty partyzant\u00f3w, ale niewsp\u00f3\u0142miernie mniejsze (4 zabitych i kilku ranny). Mimo znacznej dysproporcji si\u0142, partyzanci wyszli z gro\u017anego okr\u0105\u017cenia, odnosz\u0105c zdecydowane zwyci\u0119stwo i zachowuj\u0105c nadal si\u0142y oraz wol\u0119 walki z niemieckim naje\u017ad\u017ac\u0105.<\/p>\n

W czasie tych walk hitlerowcy za pomoc partyzantom spacyfikowali Jamn\u0105. Wie\u015b p\u0142on\u0119\u0142a przez ca\u0142\u0105 noc z 25 na 26 wrze\u015bnia. Zgin\u0119\u0142o w tym czasie 27 os\u00f3b.<\/p>\n

 Na zako\u0144czenie bitwy pod Jamn\u0105 nast\u0105pi\u0142o przeorganizowanie Batalionu – dziel\u0105c go na samodzielne oddzia\u0142y partyzanckie pod dow\u00f3dztwem: por. „Wilka” – „Regina I”, „Kajetana” (Z. Bossowskiego) – „Regina II”, por. „Radomy\u015bla” (Z. Matuli) i ppor. „Jawora” – „Janina”. Oddzia\u0142y rozesz\u0142y si\u0119: jeden do Jod\u0142\u00f3wki Tuchowskiej, drugi w brzeskie, trzeci na Lubink\u0119 k. Janowic. Zmieniona zosta\u0142a taktyka walki z nieprzyjacielem.<\/p>\n

Oddzia\u0142 kpt. „Leliwy” nadal prowadzi\u0142 akcje bojowe, zmieniaj\u0105c ci\u0105gle miejsce swojego pobytu. 15 pa\u017adziernika 1944 r. na odprawie w Ple\u015bnej mjr Stanis\u0142aw Marek „Jagoda”, zast\u0119pca inspektora AK w Tarnowie,\"\"<\/a> przekaza\u0142 zebranym tam dow\u00f3dcom rozkaz pp\u0142k. Stefana Musia\u0142ka- \u0141owickiego „Miros\u0142awa” dow\u00f3dcy 16 p.p. AK – o ca\u0142kowitej demobilizacji Batalionu. W terenie mog\u0142y zosta\u0107 tylko dwa plutony dyspozycyjne. Wtedy to pluton 3 kompanii „Regina II” przemie\u015bci\u0142 si\u0119 w rejon lasu D\u0105bry, gdzie 17 pa\u017adziernika nast\u0105pi\u0142a tragedia tego oddzia\u0142u. Ostatecznie kpt. „Leliwa”, tropiony przez Niemc\u00f3w, rozwi\u0105za\u0142 oddzia\u0142 w Lichwinie. W dniu ostatecznej likwidacji Batalionu „Barbara”, w niedziel\u0119 23 pa\u017adziernika 1944 r., Ks. Kapelan Stanis\u0142aw celebrowa\u0142 ostatni\u0105 Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 polow\u0105, po kt\u00f3rej nast\u0105pi\u0142y po\u017cegnania rozchodz\u0105cych si\u0119 \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n

Ziemia Tarnowska – ale nie tylko – ca\u0142a nasza ojczysta ziemia zrodzi\u0142a wspania\u0142e owoce w postaci wielkiej rzeszy Polak\u00f3w oddanych Bogu i Ojczy\u017anie. Ich walka stanowi male\u0144ki zaledwie fragment walki ca\u0142ego narodu polskiego.<\/strong><\/p>\n

 Przez pi\u0119\u0107 lat okupacji odda\u0142o \u017cycie za Ojczyzn\u0119 77.000 \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej. Wk\u0142ad Ziemi Tarnowskiej do zbiorowej hekatomby narodu wynosi 72 \u017co\u0142nierzy AK, poleg\u0142ych w walkach. Znacznie wi\u0119cej zgin\u0119\u0142o z r\u0105k hitlerowskich oprawc\u00f3w, rozstrzeliwanych zbiorowo w egzekucjach tajnych i publicznych, w wi\u0119zieniach i obozach koncentracyjnych.<\/p>\n

Po wojnie wielu warto\u015bciowych ludzi emigrowa\u0142o z kraju. W obawie przed represjami, musia\u0142o szuka\u0107 chleba poza granicami Polski. Ci, kt\u00f3rzy pozostali w kraju nara\u017ceni byli na prze\u015bladowania i \u015bmier\u0107.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przez ca\u0142y czas hitlerowskiej okupacji istnia\u0142 w Tarnowie i okolicy ruch oporu zorganizowany pod auspicjami […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[101],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/16lo.tarman.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/658"}],"collection":[{"href":"http:\/\/16lo.tarman.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/16lo.tarman.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/16lo.tarman.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/16lo.tarman.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=658"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/16lo.tarman.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/658\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":69066,"href":"http:\/\/16lo.tarman.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/658\/revisions\/69066"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/16lo.tarman.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/16lo.tarman.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=658"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/16lo.tarman.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}